استنبول – 13 – ڊسمبر (اي پي پي) اطلاعات، نشريات، قومي ورثي ۽ ثقافت واري وفاقي وزير عطاءُ الله تارڙ مصنوعي ذهانت (اي آءِ) جي بهتر ۽ مثبت اس??عمال جي لاءِ عالمي سطح تي ريگيوليٽري فريم ورڪ تيار ڪرڻ جي ضرورت تي زور ڏيندي چيو آه?? ته پاڪستان اي آءِ پاليسي کي دنيا جي بهترين اخلاقي معيارن سان لاڳو ڪرڻ جي لاءِ پوري طرح پرعزم آه??، نوجوانن جي لاءِ اي آءِ ۾ تربيتي ماڊيول فراهم ڪري رهيا آه??ون، ايندڙ سال اس??ن جو هدف 10 لک نوجوانن کي آءِ ٽي جي شعبي ۾ تربيت فراهم ڪرڻ آه??، اي آءِ جي شعبي ۾ اس??ن اڳتي وڌي رهيا آه??ون، ايگري ٽيڪ، فن ٽيڪ، هيلٿ ٽيڪ سميت ٻين شعبن ۾ ترقي ٿي رهي آه??، مس انفارميشن جهڙن چئلينجز کي منهن ڏيڻ جي لاءِ وڏا لينگوئج ماڊل تيار ڪرڻا پوندا. Stratcom Summit 2024 کي خطاب ڪندي اطلاعات واري وفاقي وزير چيو ته پاڪستان ۾ 111 ملين انٽرنيٽ صارفين، 71 ملين سوشل ميڊيا صارفين ۽ اٽڪل 188 ملين موبائيل فون صارفين آه??. هن چيو ته اس??ن جي آبادي جو 68 سيڪڙو حصو نوجوانن تي ٻڌل آه??، اس??ن کي نوجوانن جي حوالي سان موقعا ۽ چئلينجز درپيش آه??. هن چيو ته اس??ن پنهنجي نوجوانن کي آءِ ٽي جون مهارتون فراهم ڪرڻ جي ڪوشش ڪري رهيا آه??ون ته جيئن اهي اندرون ۽ ٻاهرئين ملڪ آءِ ٽي اسڪلز ۽ اي آءِ ۾ نمايان خدمتون سرانجام ڏئي سگهن. هن چيو ته پاڪستان جا نوجوان هنرمند ۽ باصلاحيت آه??، حڪومت نوجوانن تي خصوصي ڌيان ڏئي رهي آه??. وفاقي وزير چيو ته نيشنل فيبرائيزيشن پاليسي تحت پوري آبادي کي انٽرنيٽ جي سهولت فراهم ڪئي پئي وڃي. اس??ن جو اڳيون هدف فائيوجي اسپيڪٽرم آه??، اس??ن ان طرف اڳتي وڌي رهيا آه??ون. هن چيو ته اس??ن جي نيشنل اي آءِ پاليسي جديد رجآحانن سان هم آه??گ آه?? جنهن ۾ اس??ن اخلاقي معيارن کي انتهائي اهميت ڏئي رهيا آه??ون. اطلاعات واري وفاقي وزير چيو ته ورلڊ اڪنامڪ فورم جي رپورٽ ۾ چيو ويو آه?? ته جڏهن اس??ن عالمي خطرن ۽ پنهنجي نسل جي سڀ کان وڏي چئلينج جي ڳالهه ڪريو?? ٿا ته اهو مس انفارميشن آه??، مس انفارميشن کي منهن ڏيڻ جي لاءِ اس??ن کي وڏا لينگوئج ماڊل تيار ڪرڻا پوندا، اس??ن کي نيچرل لينگوئج پروسيسنگ طرف وڌڻو پوندو. هن چيو ته سڄي دنيا ۾ مس انفارميشن ۽ ڊس انفارميشن جي چئلينجز کي منهن ڏيڻ جي لاءِ LLMs ۽ NLPs تيار ڪرڻا پوندا.وفاقي وزير چيو ته جيستائين نيشنل اي آءِ پاليسي جو تعلق آه??، تاريخ جي صحيح انگن اکرن ۽ صحيح حقيقتن جي لاءِ ان جو وڏو حصو اخلاقيات تي ڌيان ڏيڻ آه??. هن چيو ته پاڪستان جي اطلاعات ۽ نشريات واري وزارت تحت فيڪٽ چيڪ فورم ڪم ڪري رهيو آه?? جيڪو حقيقتن جي تصديق ڪري ٿو، ان فيڪٽ چيڪ فورم ۾ اي آءِ لازمي جز آه?? پر ان ۾ انساني مداخلت پڻ موجود آه?? جيڪا اي آءِ ماڊيول جي نگراني جي لاءِ ضروري آه??. هن چيو ته اطلاعات واري وزارت جو ڊائريڪٽوريٽ آف اليڪٽرانڪ ميڊيا اينڊ ايپلي ڪيشنز حڪومت جي اسٽريٽجڪ ڪميونيڪشن پاليسي تحت پاڪستان سميت سڄي دنيا ۾ عوامي راءِ ۽ بيانيي تي نظر رکي ٿو، ان مق??د جي لاءِ اس??ن پنهنجا جديد اي آءِ انجن ماڊلز اس??عمال ڪري رهيا آه??ون ته جيئن اسٽريٽجڪ ڪميونيڪشن کي بهتر بڻائي سگهجي. هن چيو ته پاڪستان ايگري ٽيڪ، فن ٽيڪ، هيلٿ ٽيڪ، Edu Tech ۽ Gov Tech ۾ پنهنجي اي آءِ پاليسي لاڳو ڪرڻ وڃي رهيا آه??ون، ان مق??د جي لاءِ اس??ن فريم ورڪ تيار ڪري رهيا آه??ون ته جيئن اهو تصديق ٿيل ۽ صحيح ڊيٽا تي ٻڌل هجي. وفاقي وزير چيو ته نوجوانن جي لاءِ مصنوعي ذهانت ۾ تربيتي ماڊيول فراهم ڪري رهيا آه??ون. هن چيو ته پاڪستان بينظير انڪم سپورٽ پروگرام جهڙا دنيا جا وڏا سوشل نيٽ ورڪس موجود آه??. هن چيو ته پاڪستان موسمياتي تبديلين کان شديد متاثر ملڪ آه??، 2022ع جي ٻوڏ کانپوءِ پٺتي پيل علائقن ۽ ماڻهن کي اي آءِ ماڊيولز جي اس??عمال سان مدد فراهم ڪئي وئي. هن چيو ته جتي مصنوعي ذهانت اس??ن کي ترقي ۾ مدد فراهم ڪري رهي آه??، اتي اس??ن کي مس انفارميشن جي خاتمي جي لاءِ عالمي معاهدن تي ڌيان ڏيڻ جي پڻ ضرورت آه??. ان مق??د جي لاءِ هڪ فريم ورڪ جي ضرورت هوندي ته جيئن اهڙي طرح جي معاهدن کي هڪ دستاويزي شڪل ڏئي سگهجي جنهن تي اس??ن اتفاق ڪري سگهون. وفاقي وزير صحت، تعليم، زراعت، مالياتي ۽ سماجي شعبن ۾ مصنوعي ذهانت جي مثبت اس??عمال جي ضرورت تي زور ڏيندي چيو ته پاڪستان اي آءِ پاليسي کي دنيا جي بهترين اخلاقي معيارن سان لاڳو ڪرڻ جي لاءِ پوري طرح پرعزم آه??. هن چيو ته ورلڊ اڪنامڪ فورم ۾ اڪثر اڳواڻن مس انفارميشن کي وڏو خطرو قرار ڏنو آه??، انهن اڳواڻن ائٽمي جنگ ۽ موسمياتي تبديلي کي خطرو ناهي چيو جيڪو يقينن وڏو چئلينج آه??. هن چيو ته مس انفارميشن افراتفري ۽ انتشار ڦهلائڻ جو ڪم ڪري ٿي، مس انفارميشن جي تدارڪ جي لاءِ گڏيل ٽاسڪ فورس جوڙي سگهجي ٿي، ان جي لاءِ عالمي فورم کي اس??عمال ڪري سگهجي ٿو. هن چيو ته پوري دنيا کي مس انفارميشن جو چئلينج درپيش آه??. مس انفارميشن عدم اس??حڪام، معاشي عدم اس??حڪام ۽ سلامتي جي بحران کي جنم ڏي ٿي. هن چيو ته مس انفارميشن جي تدارڪ جي لاءِ اس??ن کي ريگيوليٽري فريم ورڪ تيار ڪرڻو پوندو جنهن سان سموريون رياستون متفق هجن. وفاقي وزير چيو ته جڏهن اس??ن سوشل ميديا ۽ اظهار راءِ جي آزادي جي ڳالهه ڪريو?? ٿا ته ائين ڇو آه?? ته غزه جو مسئلو، ڪشمير ۽ لبنان جي ماڻهن جي خراب حالت ??ي سوشل ميڊيا تي سينسر ڪيو وڃي ٿو؟ هتي اي آءِ جو منفي اس??عمال ڪيو پيو وڃي. هن چيو ته ڪشميري اڳواڻ برهان واني جو سوشل ميڊيا تي نالو نٿو وٺي سگهجي، ان جون تصويرون پوسٽ نه ٿيون ڪري سگهجن. وفاقي وزير چيو ته اي آءِ جي بهتر ۽ مثبت اس??عمال جي لاءِ هڪ اهڙي ريگيوليٽري فريم ورڪ جي ضرورت آه?? جيڪو اخلاقي معيارن کي برقرار ر??ي سگهي ۽ سڀني کي قابل قبول هجي. وفاقي وزير ڊيجيٽل ڊائيلاگ پاڪستان جو ذڪر ڪندي چيو ته ڊيجيٽل ڊائيلاگ پاڪستان اي آءِ ۽ لارج لينگوئج ماڊلز جو مجموعو آه??، ان ڊائيلاگ جي ذريعي اس??ن نه رڳو عوامي راءِ کي هم آه??گ ڪريو?? ٿا پر شهرين جي ضرورتن جو اندازو لڳائڻ جي پڻ قابل ٿيو?? ٿا. هن چيو ته اس??ن اسڪلز ڊيولپمينٽ جي شعبي ۾ سيڙپڪاري کي وڌائي رهيا آه??ون، ايندڙ سال اس??ن جو هدف 10 لک نوجوانن کي آءِ ٽي جي شعبي ۾ تربيت فراهم ڪرڻ آه??. هن چيو ته اي آءِ جي شعبي ۾ اس??ن اڳتي وڌي رهيا آه??ون، ايگري ٽيڪ، فن ٽيڪ، هيلٿ ٽيڪ سميت ٻين شعبن ۾ ترقي ٿي رهي آه??. هن چيو ته شفافيت ۽ ضابطه اخلاق کي يقيني بڻائڻ جي لاءِ اهڙو فريم ورڪ ضروري آه?? جيڪو سڀني جي لاءِ قابل قبول هجي. اطلاعات واري وفاقي وزير چيو ته اس??ن اڳ ۾ ئي پنهنجي قومي اي آءِ پاليسي کي لاڳو ڪرڻ طرف وڌي چڪا آه??ون، اس??ن فبرائيزيشن طرف وڃي رهيا آه??ون ۽ اس??ن اي آءِ ڪاز جي لاءِ پوري طرح پرعزم آه??ون. هن چيو ته اس??ن اي آءِ جي ذريعي زرعي شعبي ۾ ٽيڪنالاجي جي حوصلا افزائي جي ذريعي فصلن جي وڌيڪ پيداوار جي لاءِ ڪوششون ڪري رهيا آه??ون. هن چيو ته پاڪستان چانور ڪرڻ وارو ملڪ آه??، زراعت کي اس??ن جي معيشت ۾ ڪرنگهي جي هڏي جي حيثيت حاصل آه??. هن چيو ته اي آءِ ۾ فني ترقي جي ذريعي زراعت جي اعليٰ پيداوار، تعليم ۽ اسڪلز ڊيولپمينٽ، ملڪ جي پٺتي پيل علائقن ۾ فاصلاتي تعليم جو نظام آڻڻ چاهيو?? ٿا جتي ملڪ جي بهترين يونيورسٽين تائين پهچ نه رکندڙ شاگرد اي آءِ ٽولز جي ذريعي اعليٰ تعليم حاصل ڪري سگهن. هن چيو ته پاڪستان ۾ پوليو جي صورتحال ۾ بهتري جي لاءِ پڻ اي آءِ کي اس??عمال ڪري سگهجي ٿو. هن چيو ته هيپاٽائيٽس ۽ ڪجهه اهڙيون بيماريون آه?? جن جو علاج ته موجود آه?? پر اهي ان جي باوجود پکڙجي رهيون آه??. ان جي لاءِ پاڪستان جي هيلٿ ٽيڪ سيڪٽر ۾ اي آءِ جو اس??عمال ضروري آه??. وفاقي وزير چيو ته اي آءِ جي ذريعي موسمياتي تبديلين جي نقصانڪار اثرن جو اندازو لڳائي سگهجي ٿو ۽ ان موجب پنهنجا انتظام ڪري سگهج?? ٿا. ان کانسواءِ فن ٽيڪ ۽ مالياتي شعبي ۾ پڻ اي آءِ جي مثبت اس??عمال سان اس??ن معاشي رجحانن کي بهتر بڻائي سگهو?? ٿا. هن چيو ته ايگري ٽيڪ، ايجوڪيشن ٽيڪ، هيلٿ ٽيڪ ۽ فن ٽيڪ هڪ مجموعو آه?? جيڪو اس??ن کي اڳتي وٺي وڃي سگهي ٿو ۽ اس??ن جي مسئلن کي ختم ڪري سگهي ٿو. هن چيو ته اس??ن کي صحيح پاليسيون ٺاهڻ ۽ پنهنجي ماڻهن ۽ پنهنجي ملڪ جي لاءِ انهن مان وڌ کان وڌ فائدو کڻڻ جي ضرورت آه??.